Versterkte wijn is wijn waaraan tijdens of na de vergisting alcohol wordt toegevoegd, meestal afkomstig van druiven. Port, sherry, madeira en marsala zijn bekende voorbeelden. Ook Franse vins doux naturels en bepaalde moscatel- en muskadelwijnen behoren tot deze familie. De smaak loopt uiteen van strakdroog en hartig tot rijk en zoet: versterkte wijn is dus veel meer dan alleen een glas bij het dessert.

Wat maakt een wijn versterkt?

Bij de vergisting zetten gisten druivensuiker om in alcohol. Voegt de wijnmaker tijdens dit proces sterke alcohol toe, dan stopt de gisting en blijft een deel van de natuurlijke suiker behouden. Zo ontstaat bijvoorbeeld de zoete stijl van port. Wordt een volledig uitgegiste wijn versterkt, dan kan hij juist droog blijven, zoals bij klassieke fino sherry. Veel versterkte wijnen bevatten ongeveer 15 tot 22% alcohol. Niet het alcoholpercentage op zichzelf, maar de toevoeging van alcohol bepaalt of een wijn versterkt is.

Welke soorten versterkte wijn zijn er?

• Port: afkomstig uit de Douro in Portugal. Ruby draait om donker fruit, terwijl tawny door vatrijping tonen van noten en gedroogd fruit ontwikkelt. Andere bekende stijlen zijn witte port, rosé port, late bottled vintage (LBV), vintage en colheita.
• Sherry: uit de streek rond Jerez in Zuid-Spanje. Fino en manzanilla zijn droog en fris-hartig; amontillado en oloroso hebben meer rijpingsaroma’s. Pedro Ximénez (PX) en cream sherry bieden juist een uitgesproken zoete smaak.
• Madeira: van het gelijknamige Portugese eiland. Rijping met warmte en zuurstof geeft deze wijn zijn eigen karakter. Er zijn droge tot zoete stijlen, met kenmerkende frisse zuren.
• Marsala: een versterkte wijn uit het westen van Sicilië, verkrijgbaar in droge en zoete uitvoeringen. Naast gebruik in de keuken zijn er verfijnde marsala’s om zo te drinken.
• Vins doux naturels: Franse zoete wijnen waarvan de gisting met alcohol wordt gestopt. Voorbeelden zijn Banyuls, zoete Maury, Rivesaltes, Muscat de Rivesaltes en Muscat de Beaumes-de-Venise. Het woord ‘naturel’ verwijst hier naar de natuurlijke druivensuikers; de wijn is wel degelijk versterkt.
• Versterkte muscat en moscatel: onder meer Moscatel de Setúbal en Moscatel do Douro uit Portugal, Zuid-Afrikaanse muskadel en Australische fortified muscat. Ook de Californische Essensia en Elysium van Quady vallen hieronder.

Daarnaast bestaan er andere likeurwijnen en gearomatiseerde varianten. Vermouth is met kruiden en specerijen op smaak gebrachte wijn. De Vermouth en Quina van Valdespino in ons assortiment hebben versterkte sherry als basis.

Het verschil tussen versterkte wijn en dessertwijn

Dessertwijn beschrijft doorgaans een zoete wijn die bij een nagerecht past; versterkte wijn verwijst naar de manier van maken. Sauternes, Tokaji Aszú, eiswein en veel late-harvestwijnen zijn zoet zonder toegevoegde alcohol. Ook een muscat is niet automatisch versterkt: deze druif wordt eveneens gebruikt voor droge witte wijn en lichtzoete mousserende wijn. Andersom kan een versterkte wijn prima droog zijn.

Een versterkte wijn kiezen

Bij Perfecte Wijn vind je onder meer port van Graham’s, Ramos Pinto, Fonseca en Taylor’s, sherry van Valdespino en versterkte muscatwijnen uit verschillende landen. Zoek je fruit en zoetheid, begin dan bij ruby port of een aromatische muscat. Voor noten, karamel en rijpingstonen zijn tawny port en gerijpte moscatel interessante keuzes. Liefhebbers van droge, hartige smaken kunnen kiezen voor fino of amontillado. Bekijk per fles het smaakprofiel en de serveertips om een wijn te vinden die bij jouw moment past.