Waarom de beste wijngaarden op een (kant van een) heuvel liggen

In mijn eerdere blog over terroir hebben we het al even kort aangestipt, maar vandaag gaan we iets verder de diepte in, of liever gezegd: de hoogte in. Heb je je wel eens afgevraagd waarom wijnboeren in gebieden als Piemonte of de Elzas bereid zijn om hun rug te breken op steile hellingen, terwijl ze ook gewoon op het vlakke land kunnen oogsten?

Het antwoord is eigenlijk vrij simpel: de ligging van die wijngaard bepaalt of een wijn 'oké' is, of in potentie wereldtop. Ik zal het even so simpel mogelijk uitleggen. Laten we dus eens even kijken naar elementen zoals expositie, hellingsgraad en waar de beste zonnestralen terecht komen.

1. Helling: Geen natte voeten, maximale zon

Een heuvel heeft voor een wijnboer twee voordelen:

• Afwatering: Dit klinkt tegenstrijdig, maar druivenstokken houden van 'stress'. Op een helling loopt regenwater vrij snel weg naar beneden. De stok moet dus diep wortelen om water te vinden, wat zorgt voor meer mineraliteit en concentratie in de druif.

• Invalshoek van de zon: In koelere gebieden (zoals de Elzas of Duitsland) staat de zon vaak laag. Als een wijngaard op een helling ligt, vangen de druiven meer van de zonnestralen op. Net al met een zonnepaneel: een gekanteld paneel op je dak vangt veel meer energie dan eentje die plat op de grond ligt.

2. Expositie

Hier komt ook het antwoord op dat punt over Barbera in Alba en Asti. Expositie is gewoon een moeilijk woord voor: "In welke richting kijkt de heuvel?" In het noordelijk halfrond is een zuidelijke expositie de heilige graal. Daar schijnt de zon het langst en het felst. Precies waarom je ook een huis met een tuin op het zuiden wilt, ook al kun je met wat spiegels en witte muren een hoop bereiken bij een tuin op het noorden, maar goed, mijn tuin terzijde.

Een goed voorbeeld hiervan is dus de strijd tussen de twee Barbera-gebieden:

• Barbera d’Asti: In Asti is de Barbera-druif de absolute koning van het gebied. Hij krijgt hier de allerbeste plekken op de zuidelijke hellingen. Het resultaat daarvan? Een rijpe, volle en krachtige wijn die alle liefde van de zon heeft gekregen.

• Barbera d’Alba: In Alba moet de Barbera zijn meerdere erkennen in Nebbiolo (voor Barolo en Barbaresco). De Nebbiolo krijgt dan ook 'prime real estate' op het zuiden. De Barbera moet het doen met de koelere noordelijk of oostelijk oogende hellingen. Hierdoor is een Barbera d'Alba vaak wat frisser, strakker en heeft hij wat meer zuren dan zijn broer uit Asti. 

Dezelfde druif, maar een totaal ander profiel door een paar graden draaiing ten opzichte van de zon! En dat terwijl de plekken nog geen 20 kilometer uit elkaar liggen.

3. Rivieren: Spiegels van de natuur (Elzas & Pfalz)

Waarom zie je in gebieden als de Elzas (Frankrijk) en de Pfalz (Duitsland) zoveel topwijngaarden rondom rivieren zoals de Rijn? Dat is dus ook geen toeval. Rivieren werken als een natuurlijke climate control:

1. Lichtreflectie: Het water reflecteert zonnestralen terug de wijngaard in. Extra gratis zonlicht!

2. Warmtebuffer: Water houdt warmte langer vast dan land. In het najaar straalt de rivier warmte uit, waardoor de druiven net dat extra zetje krijgen om perfect rijp te worden voordat de winter invalt.

3. Vorstbescherming: Stromend water zorgt voor luchtcirculatie, wat helpt om de nachtvorst in het voorjaar weg te houden bij de jonge knoppen.

Hoe kies je de juiste ligging op Perfectewijn.nl?

Als je voortaan naar een wijn kijkt, let dan eens op de herkomst. Een wijn uit een 'Cool Climate' gebied die toch 14% alcohol heeft? Grote kans dat 'ie op een perfecte helling richting het zuiden heeft liggen bakken.

Wil je het verschil zelf proeven? Bestel eens een Barbera d'Asti en een Barbera d'Alba naast elkaar. Als je dan de verschillen proeft ga je ook makkelijker je smaakvoorkeur herkennen aan de hand van regio's en subregio's.