De spannendste weken van het jaar: Oogsttijd

Terwijl wij op het terras genieten van de nazomerzon, draaien de motoren van de tractoren op volle toeren in de Europese wijnregio’s. Augustus, september en oktober zijn voor iedere wijnboer dé maanden van de waarheid. De oogsttijd, in Frankrijk bekend als la vendange en in Spanje als la vendimia, is aangebroken.

Het is een periode van keihard werken, adrenaline en slapeloze nachten. Want het verschil tussen een 'goede' wijn en een 'topwijn' hangt vaak af van beslissingen die binnen een tijdsbestek van enkele uren worden genomen.

Wat gebeurt er in deze hectische weken precies tussen de druivenstokken? Een kijkje achter de schermen bij de geboorte van het nieuwe oogstjaar.

1. Het perfecte moment zoeken

Het belangrijkste moment in de hele cyclus is de vraag: wanneer gaan we plukken?

Dat is een ingewikkelde balans-act. Naarmate de druif langer aan de stok hangt en zonnestralen meepakt, stijgt het suikergehalte (en suiker wordt tijdens de gisting alcohol). Tegelijkertijd dalen de zuren in de druif. Zuren zijn essentieel: ze zorgen voor frisheid, structuur en bewaarpotentie.

• Te vroeg plukken? Dan krijg je een schrale, zure wijn met groene, harde tannines.

• Te laat plukken? Dan krijg je een zware, 'jammige' alcoholbom die al zijn frisheid kwijt is.

Wijnboeren lopen in deze periode dagelijks door hun wijngaarden. Ze meten de suikers in het lab, maar belangrijker nog: ze kauwen op de druiven, de schillen en de pitjes. Pas als de pitjes niet meer bitter en groen zijn, maar bruin en nootachtig smaken (de zogeheten fenolische rijpheid), geeft de boer het startsein.

2. Waarom plukken ze soms om 3 uur 's nachts?

Wie rond deze tijd door het zuiden van Frankrijk of Spanje rijdt, ziet soms midden in de nacht felverlichte machines door de wijngaarden rijden. Dat is geen overwerk, maar een bewuste strategie.

In warme regio's kan de temperatuur overdag gemakkelijk oplopen tot boven de 30°C. Als je druiven bij die hitte plukt, gebeuren er twee dingen die je absoluut niet wilt:

1. De druiven beginnen door de hitte direct in de plukmand te kneuzen en te 'broeien', waardoor spontane (en ongecontroleerde) gisting start.

2. De kostbare, frisse aroma's gaan verloren.

Door 's nachts of bij het allereerste ochtendgloren te plukken, komen de druiven zo koud mogelijk de kelder binnen. Dit behoudt de maximale frisheid én bespaart de wijnmaker enorm veel energie op kunstmatige koeling.

3. Handmatig of machinaal?

Er bestaat vaak het romantische beeld dat álle topwijn met de hand wordt geplukt door lachende mensen met rieten mandjes. De werkelijkheid is genuanceerder:

• Met de hand: Onmisbaar bij steile hellingen (denk aan de Moezel of de Rhône), bij hele kwetsbare druivensoorten, of wanneer de boer een strenge eerste selectie in het veld wil maken (alleen de allermooiste trosjes gaan mee).

• Machinaal: Moderne plukmachines zijn tegenwoordig zo geavanceerd dat ze razendsnel én heel zachtzinnig kunnen werken. Zeker bij nachtelijk oogsten in vlakkere gebieden is dit vaak dé manier om de druiven op het absolute piek-moment binnen te halen. Het scheelt natuurlijk ook enorm veel werk. Wist je bijvoorbeeld dat jaarlijks in de Champagne regio wel 100.000 extra arbeiders aanwezig zijn om druiven te plukken?

4. Het weer van nu = de smaak van volgend jaar

Ieder glas wijn dat je drinkt, is een soort vloeibare samenvatting van het weer in dat specifieke jaar.

Is het een heel droge, hete zomer geweest? Dan zijn de druiven kleiner, met dikkere schillen, wat zorgt voor een geconcentreerde, krachtige smaak. Viel er vlak voor de oogst nog een flinke regenbui? Dan zuigen de druiven zich vol met water, wat het sap kan verdunnen.

Dat is precies de reden waarom wij als wijnliefhebbers zo gek zijn op verschillende oogstjaren (vintages). Geen enkel jaar is hetzelfde! Natuurlijk hebben we liever veel mooie jaren ertussen. Daarom helpt het ook als we allemaal een beetje op onze planeet blijven letten.

Een toast op het nieuwe oogstjaar

Terwijl de wijnboeren momenteel zwoegen om de oogst van 2026 veilig te stellen, kunnen wij alvast dromen over hoe mooi dat nieuwe jaar over een tijdje in ons glas zal smaken. We kunnen natuurlijk nu al wel zeggen dat 2026 een verhaal met extremen gaat zijn, gezien alle hittegolven en natuurbranden.

Wil je in de tussentijd proeven wat een top-jaar doet met een specifieke regio? Ontdek onze favoriete jaargangen in de webshop!

Enkel van mijn persoonlijk favorieten van de laatste jaren: 

1. 2020 & 2021 Brunello
   Niet de jaren voor enorme longevity, dan kun je beter 2019 kiezen, maar ongelooflijk hoeveel enorm goede, intense, vol met leer en tabak Brunello's er zijn gemaakt. 2021 heeft dan wel weer wat geluk nodig, het weer werd al warmer en niet elke maker is daar heel goed mee weggekomen.
   
   
2. 2019, '20 en '21 Barolo
   Ik blijf nog even in Italië, want ook in Piemonte waren dit topjaren. 2019 is schitterend qua longevity en veel '20 en '21 is wellicht wat sneller te drinken, maar kent enorm goed sap, veel fruit, rondere profielen. '19 en '21 heb ik zelf redelijk wat ingeslagen. Zou ik dus ook doen als ik jou was ;), hier moet je zijn.
   
   
3. 2022 Bordeaux
   Dit is voor mij een verhaal van een gebroken relatie. Ik ben met Bordeaux opgegroeid, maar over de jaren de interesse verloren. Het werd allemaal te slap, te duur, te weinig neus. 2022 vond ik daarentegen wel weer een aantal redelijk goede wijnen bieden, vooral de linkeroever. 
   
   
4. 2018 en 2019 Napa Valley
   2018 Napa Valley is het beste jaar dat ik er heb meegemaakt, vol, veel fruit, intens, romig. Schitterend! En '19 ging bijna helemaal op datzelfde pad door alleen leek misschien net een tintje frisser.
   Je kunt er hier nog een paar vinden bij ons.