Beaujolais: wijnstreek, druiven, cru-appellaties en stijlen

De heuvels tussen Mâcon en Lyon laten zien dat Beaujolais meer is dan alleen jonge wijn.

Wat valt onder Beaujolais als wijnregio?

In dit dossier betekent Beaujolais de afgebakende wijnregio die van het zuiden van Mâcon tot het noorden van Lyon loopt. Zij omvat twaalf officiële herkomstbenamingen (appellaties): Beaujolais, Beaujolais Villages en tien cru-appellaties.^[1] De canonieke afbakening volgt de wijnrechtelijke grenzen en niet de historische streek of de huidige bestuurlijke regio Auvergne-Rhône-Alpes.^[2]

Juridisch is Beaujolais geen enkele herkomstbenaming met één erkenningsjaar, maar een geheel van twaalf AOC’s/AOP’s. De eerste vijf cru-appellaties werden in 1936 erkend; Beaujolais volgde in 1937 en Beaujolais Villages in 1950.^[3] Régnié werd in 1988 als laatste van de twaalf erkend.^[4]

Hoe zijn de twaalf officiële herkomstbenamingen opgebouwd?

Beaujolais en Beaujolais Villages

De brede herkomstbenaming Beaujolais ligt vooral in het zuidelijke en centrale deel van de regio en kan rode, rosé- en witte stille wijn voortbrengen.^[5] Beaujolais Villages omvat 38 gemeenten, vooral op heuvels in het noorden. De wijngaarden liggen er doorgaans hoger en vaker op bodems van granitische oorsprong.^[6]

De tien cru-appellaties

Van noord naar zuid zijn de tien cru-appellaties Saint-Amour, Juliénas, Chénas, Moulin-à-Vent, Fleurie, Chiroubles, Morgon, Régnié, Brouilly en Côte de Brouilly. Iedere cru draagt de naam van zijn eigen officiële herkomstbenaming; daarom staat niet altijd ‘Beaujolais’ op het etiket.^[7]

Beaujolais in cijfers

In 2024 is voor de twaalf Beaujolais-AOC’s samen 11.771 hectare wijngaard als AOC opgegeven, verspreid over 85 gemeenten.^[8] In hetzelfde jaar brachten de twaalf herkomstbenamingen bijna 463.350 hectoliter voort, volgens de bron gelijk aan bijna 62 miljoen flessen van 0,75 liter. De officiële telling omvat 2.000 wijndomeinen en handelshuizen samen en daarnaast negen coöperatieve wijnkelders; domeinen en handelshuizen zijn niet afzonderlijk uitgesplitst.^[9]

De wijngaarden strekken zich over ongeveer 55 kilometer van zuid naar noord uit.^[10]

Welke druiven en wijnstijlen horen bij Beaujolais?

In de officiële druivenverdeling voor 2024 vertegenwoordigt Gamay noir à jus blanc, een blauwe druif met kleurloos sap, 96% van de aanplant; Chardonnay vertegenwoordigt de overige 4%.^[11] Gamay bepaalt de rode en roséwijnen, terwijl Chardonnay voor witte Beaujolais wordt gebruikt. De stijl loopt van licht, sappig en direct drinkbaar tot krachtiger, kruidiger en beter geschikt om te bewaren.

Jonge wijn, aangeduid als Nouveau of Primeur, mag alleen onder Beaujolais en Beaujolais Villages verschijnen. De vrijgave vindt plaats op de derde donderdag van november na de oogst.^{[12] [13]}

Waarom verschillen noord en zuid?

Beaujolais heeft een gematigd klimaat met continentale, oceanische en mediterrane invloeden. Reliëf en föhnwerking zorgen voor plaatselijke verschillen.^[14] In het zuiden komen klei en kalksteen vaker voor. Noordelijker domineren zandige bodems van granitische oorsprong. De regio is geologisch veel complexer dan deze hoofdlijn: grootschalig onderzoek naar bodem, ligging en microklimaat bracht met duizenden boringen en honderden bodemprofielen een fijn mozaïek aan ondergronden in kaart.^{[15] [16]}

Hoe wordt Beaujolais traditioneel gemaakt?

De kenmerkende methode is gedeeltelijke koolzuurweking met hele trossen. Druiven onder in de kuip barsten en beginnen te gisten, terwijl in intacte bessen hoger in de kuip een gisting binnen de bes op gang komt. Producenten sturen duur, temperatuur, persing en eventuele houtrijping verschillend aan, waardoor fris fruit en structuur in uiteenlopende verhoudingen voorkomen.^[17]

Zo kies je een Beaujolais-wijn

• Kies Beaujolais voor een doorgaans lichte, fruitige stijl die jong toegankelijk is.
• Kies Beaujolais Villages voor meer concentratie zonder het soepele karakter te verliezen.
• Kijk naar een cru-appellatie als je een duidelijker herkomstprofiel en vaak meer structuur zoekt.
• Serveer lichte rode Beaujolais licht gekoeld; geef krachtigere cru-wijnen iets meer lucht en een ruim glas.

Onder dit dossier staan precies vijf beschikbare Beaujolais-wijnen, in de actuele bestverkochte volgorde van de collectie.